Nürnberq prosesindəki şərqşünas kim idi?

Ələsgər Məmmədov

Azərbaycanda ərəbşünaslıq məktəbinin əsasını qoymuş Ələsgər Məmmədov SSRİ Xarici İşlər Nazirliyinin xətti ilə 1945-ci ilin dekabr ayından 1946-cı ilin fevral ayınadək Nürnberq Beynəlxalq Hərbi Tribunalında alman dili tərcüməçisi kimi iştirak etmişdir. O, həmin prosesdə iştirak edən yeganə azərbaycanlı olmuşdur.
Ələsgər Məmmədov Nürnberq prosesi haqqında müsahibələrindən birində bildirirdi ki, mühakiməyə 24 nəfər baş hərbi cani cəlb edilmişdi. Lakin müttəhimlər kürsüsündə yalnız 21 cani oturmuşdu. Baş canilərdən Qustav Krupp sağalmaz xəstə idi, Robert Ley özünü öldürmüş, Martin Borman isə yoxa çıxmışdı. Nürnberq Beynəlxalq Hərbi Tribunalı 1945-ci il noyabrın 20-dən 1946-cı ilin oktyabrın 1-nə kimi davam etmişdi. Məhkəmənin 403 açıq iclası olmuş, 116 şahid və 143 yazılı ifadə dinlənilmiş, 200 mindən artıq sənəd araşdırılmışdı.
Cinayətlərin törədilməsində baş canilərlə yanaşı, Nasist Partiyası, ali dövlət orqanları, eses dəstələri, ordu, gənc hitlerçilər təşkilatı və b. günahlandırıldı. Onlara qarşı ittihamlar tutarlı faktlarla sübut edildi. Baş hərbi canilər haqqında hökm 1946-cı il 30 sentyabrdan 1 oktyabra keçən gecə elan olundu. Canilər bir-bir çağrılır və hökmü dinləyirdilər. 

Unudulmuş müsəlman şəhzadə Şəcər əd-Dürr Ümm Xəlil

əl-Məlikə İsmət əd-Din Umm-Xəlil Şəcər əd-DürrHakimiyyətdə qadın. Orta əsrlərdə Şərqdə nadir hallarda rastlanacaq bir haldır. Qadın siyasi status qazanır və ölkənin idarəçiliyini öhdəsinə götürür.

Şərqin saraylarında qadınları kəniz, cariyə, hərəm qadınları, şah əhli-əyalı kimi görməyə alışmışıq. Gəlin şərq həyatının, müsəlman dünyasının unudulmuş tale səhifələrindən birini vərəqləyək. Müsəlmanların unutduğu qadın (شجر الدر) Şəcər əd-Dürri (Mirvari ağacı) adlı Sultan (1249-1250). Tam adı əl-Məlikə İsmət əd-Din Umm-Xəlil Şəcər əd-Dürrdür. Ləqəbi Umm Xəlildir (Xəlilin anası).

XIII əsr… Misirdə Sultan Şəcər hakimlik edirdi. Hərəmxananın hüdudlarından kənarda bütün ölkənin taleyi onun əlində idi.Sultanın milliyəti haqqında dəqiq tədqiqatlar yoxdur.  Əyyubi Sultan əs-Saleh Əyyubinin vəfatından sonra (v.e. 1257, Misir) məmlüklər tərəfindən taxta çıxarılan Sultan Şəcər əd-Dürrün  7-ci Xaç Yürüşləri vaxtı Misir üçün əhəmiyyətli hökmdarlıq dövrü başlayır. O dövrün tarixçi və etnoqrafları tərəfindən sultanın əslinin məmlük türklərindən gəldiyi bildirilirdi. Lakin bəzi mənbələr onun qıpçaq əsilli olduğunu vurğulayır.

“EgAz” jurnalının ərəb dilində ilk nömrəsi çap olundu

“EgAz” jurnalının ərəb dilində ilk nömrəsi

Misirin İsgəndəriyyə şəhərində fəaliyyət göstərən Misir-Azərbaycan ticarət təmsilçiliyi tərəfindən “EgAz” jurnalının ərəb dilində ilk nömrəsi çapdan çıxmışdır. Jurnalda Azərbaycanın tarixi, mədəniyyəti, ölkəmizin son illərdə əldə etdiyi uğurlar, milli bayramlarımız, xalq sənətimizdən bəhs edən müfəssəl məqalələr dərc edilmişdir.
Jurnalın ilk səhifəsində Azərbaycanın Misirdəki səfiri Şahin Abdullayevin ümummilli lider Heydər Əliyevə həsr etdiyi “Misir-Azərbaycan ənənəvi dostluq əlaqələrini dirçəldən şəxsiyyət” adlı məqaləsi yer almışdır. Səfir məqalədə ulu öndərin  həyat və fəaliyyətindən geniş bəhs edir. 

İƏT-ə üzv Dövlətlərin III Forumu start götürdü

III forum

Mart ayının 1-4 aralığında Bakıda İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv Dövlətlərin Beyin mərkəzlərinin III forumuna start verildi. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Strateji Araşdırmalar Mərkəzi (SAM)  Türk Asiya Strateji Araşdırmalar Mərkəzi  (TASAM)  tərəfindən təşkil olunmuş forumda əsasən İƏT-ə daxil ölkələrin beyin mərkəzlərinin nümayəndələri iştirak edir. Forum boyu Azərbaycan və Türkiyədən olmaqla yanaşı, Böyük Britaniya, Rusiya, Tayland, Misir, Livan, Malayziya və digər ölkələrin strateji araşdırma mərkəzlərinin, İƏT üzv ölkələrin  təmsilçilərinin, media nümayəndələrinin  iştirakı gözlənilir.

Forumun rəsmi hissəsi  Azərbaycan Xarici İşlər naziri və bir çox nazirin iştirakı ilə Malayziya baş naziri Dr. Mahathir Mohammadin tərəfindən açılacaq.

Müasir Misir ədəbiyyatında qadın şairlərin rolu

Huda Şərəvinin evində toplantı. 1947

Qadın ədəbiyyatı çox maraqlıdır, ona düzgün yanaşılmalı, ərəb qadın ədəbiyyatının fəaliyyətinə diqqət artırılmalıdır. Çünki, qadın ədəbiyyatı da kişi ədib və şairlərin yaratdıqları ədəbiyyat kimi hesabat verməlidir. Digər tərəfdən, qadınların yaradıcılığı ümumilikdə Misir poeziyasının mühüm bir qolunu təşkil etdiyindən, bütün Misir ədəbiyyatı kimi onun bir şaxəsi olan qadın şairələrin yaradıcılığının öyrənilməsi də vacibdir. Son dövrlərdə, xüsusilə, 11 sentyabr hadisələrindən sonra ərəb dünyasına və ərəb ədəbiyyatına, eləcə də ərəb dünyasında qadın problemlərinə artan maraq bu mövzunu işlənməsini aktual edir. Ümumiyyətlə, Misir ədəbiyyatı Azərbaycanda ayrı-ayrı ədəbiyyatçılar tərəfindən işlənsə də, konkret olaraq belə bir mövzu tədqiqat obyekti olmamışdır.
Müasir ərəb ədəbiyyatının inkişafında əsaslı rolu olmuş Nəhda (dirçəliş) hərəkatı Misirdə daha erkən yaranmış və Tamsir (misirləşdirmə) hərəkatı ilə eyni vaxtda irəliləmişdir.

Powered by WordPress | Designed by: best suv | Thanks to toyota suv, infiniti suv and lexus suv